364 ta shoir — tarjimai holi va asarlari bilan
Ahmad Yassaviy o'zbek va turkiy xalqlar adabiyotining ilk buyuk namoyandasi bo'lib, tasavvuf yo'nalishida «Hikmatlar» asarini yaratgan. Uning she'rlari sodda, xalqona tilda yozilgan bo'lib, islom axloqini keng omma orasida targ'ib etishga xizmat qilgan. Turkiston shahrida dafn etilgan va maqbarasi UNESCO ro'yxatiga kiritilgan.
Sulaymon Baqirg'oniy Ahmad Yassaviyning shogirdi bo'lib, «Baqirg'on kitobi» asari bilan mashhurdir. Uning she'rlari xalq orasida keng tarqalgan va og'zaki ijod bilan chambarchas bog'liq. Diniy-ma'rifiy she'riyatning rivojiga katta hissa qo'shgan.
Lutfiy — XV asrning eng yirik o'zbek shoirlaridan biri. Uning g'azallari o'zbek mumtoz adabiyotining durdonalari sanaladi. Alisher Navoiy uni o'zining ustozlaridan deb e'tirof etgan va ijodiga yuksak baho bergan. Samarqand va Hirotda yashab ijod qilgan.
Sakkokiy Temuriylar davri o'zbek shoiri bo'lib, saroy adabiyotining yorqin namoyandalaridan hisoblanadi. Uning qasida va g'azallari nafisligi, she'riy mahorat bilan ajralib turadi. Shahrisabz va Samarqandda yashab ijod qilgan.
Atoiy XV asrda yashab ijod etgan o'zbek shoiri bo'lib, g'azal janrini rivojlantirishga katta hissa qo'shgan. Uning she'rlari ishqiy va falsafiy mavzularda bo'lib, til sofligi bilan ajralib turadi. Navoiy ijodiga ta'sir ko'rsatgan ustoz shoir sifatida tan olinadi.
Gadoiy Samarqand madrasalarida ta'lim olgan va Temuriylar davrida ijod qilgan shoir. Uning g'azallari islomiy tasavvuf va badiiy go'zallikni uyg'unlashtiradi. She'rlari keyingi avlod shoirlariga ilhom manbai bo'lib xizmat qilgan.
Alisher Navoiy turkiy adabiyot tarixidagi eng yirik shoir va mutafakkirlardan biri bo'lib, chig'atoy tilidagi adabiy an'anani yuksak darajaga olib chiqqan. U ham forsiy, ham turkiy tilda bir necha devon yaratgan. Hirotda Husayn Boyqaro saroyida vazir bo'lib xizmat qilgan.
Bobur shoir, davlat arbobi va Boburiylar sulolasi asoschisi bo'lib, o'zbek mumtoz adabiyoti tarixida muhim o'rin egallaydi. Uning «Boburnoma» asari jahon adabiyotining nodir namunasidir. Forsiy va turkiy tillarda she'rlar yozgan.
Boborahim Mashrab o'zbek tasavvuf she'riyatining eng yorqin namoyandalaridan biridir. Uning she'rlarida erkinlik, haqiqat izlash va ilohiy ishq markaziy o'rin tutadi. Namanganda tug'ilib, Balxda hayotdan ko'z yumgan.
Huvaydo Farg'ona vodiysida yashab ijod etgan mashhur o'zbek shoiridir. Uning «Murabbalar» to'plami xalq orasida keng tarqalgan. Tasavvuf falsafasini oddiy, tushunarli tilda bayon etish uning asosiy xususiyatidir.
Nodira — o'zbek adabiyotining buyuk ayol shoiralaridan biri. Qo'qon xonligida xonbegim bo'lgan Nodira forsiy va turkiy tillarda she'rlar yozgan. Uning she'rlarida ayollik dardi, ishq va vatan sevgisi yorqin ifodasini topgan.
Munis Xorazm adabiyotining yorqin vakili sifatida she'riyat va tarix sohasida katta iz qoldirgan. «Firdavs ul-iqbol» tarixi asari xorazm xonligining muhim tarixiy manbai hisoblanadi. Shoirlik bilan birga tarjimonlik va xattotlik ham qilgan.
Ogahiy o'zbek adabiyoti va tarjimashunosligining ulkan namoyandasidir. U forsiy mumtoz asarlarni o'zbek tiliga tarjima qilgan va o'z she'riy devonini ham yaratgan. Xiva xonligida mirzo bo'lib xizmat qilgan.
Muqimiy o'zbek adabiyotida hajviy she'riyatni yangi bosqichga ko'targan klassik shoir hisoblanadi. Uning asarlari ijtimoiy tengsizlik, zulm va jaholat mavzularini keskin tanqid qiladi. Qo'qonda tug'ilib, butun umrini shu yerda o'tkazgan.
Furqat o'zbek ma'rifatparvarligi adabiyotining ko'zga ko'ringan vakilidir. U Rossiya ta'sir doirasida rivojlanayotgan yangi madaniyat va ilmni targ'ib etgan. Keyingi yillarini Xitoyning Qashqar viloyatida o'tkazgan.
Zavqiy Muqimiy bilan zamondosh bo'lgan va qo'qon she'riy maktabining faol vakili hisoblanadi. Uning she'rlarida hajv va lirika uyg'un holda keladi. Xalq hayotini, maishiy muammolarni kulgili shaklda tasvirlagan.
Dilshod Barnoy — XIX asrning mashhur o'zbek ayol shoiralaridan biri. Uning she'rlarida muhabbat, hayot iztiroblari va ayol taqdiri yorqin ifodalangan. Qo'qon adabiy muhitida faol ishtirok etgan.
Komil Xorazmiy o'zbek musiqa madaniyatining buyuk namoyandasi sifatida mashhurdir. U shoir va bastakor sifatida xalq musiqa an'analarini boyitgan. «Dutor» kuylari va musiqa nazariyasiga oid asarlari bilan tanilgan.
Avaz O'tar o'zbek she'riyatining lirik yo'nalishidagi istedodli vakili bo'lib, qisqa umr ko'rgan. Uning she'rlarida vatanparvarlik, tabiat go'zalligi va insoniy mehr markaziy o'rin tutadi. Birinchi jahon urushi yillarida vafot etgan.
Hamza o'zbek sovet adabiyotining asoschisi, dramaturg va shoir sifatida mashhurdir. U yangi davr o'zbek adabiyotini yoqlab chiqqan va ayollar ozodligi uchun kurashgan. Sho'ro hokimiyatini qo'llab-quvvatlagan adibdir.